Lựa chọn ngành mình thích hay lựa chọn ngành thích mình?

Mới nghe, có vẻ hơi khó hiểu một tí. Ngành mình thích là ngành muốn đăng ký, thích học, xuất phát từ nhu cầu của bản thân, với sự hướng dẫn của gia đình. Còn ngành thích mình – đa số bạn không quan tâm, nhưng lại vô cùng quan trọng, đó là ngành bạn thật sự có năng lực, có khả năng làm tốt, để tạo lập một cuộc sống cho tương lai của mình. Sự thật, việc lựa chọn ngành chưa bao giờ đơn giản.

Sau một thời gian đi học, Thuý Hằng (cựu sinh viên trường Đại học Văn hoá Hà Nội) mới phát hiện ra, mình nên theo đuổi con đường nghệ thuật. Tốt nghiệp Đại học, Hằng từ bỏ công việc Nhà nước cực kỳ thuận lợi, một mình vào TP. HCM lập nghiệp, làm diễn viên, đóng phim quảng cáo, thậm chí ca hát… Hằng “không từ” một công việc gì, để kiếm sống và để chứng tỏ với mọi người, sự lựa chọn của mình là không sai.

Vất vả, một thân một mình trong môi trường nhiều cám dỗ, kỳ lạ không khi Hằng thấy mình theo đuổi 4 năm Đại học với chuyên ngành không liên quan đến nghệ thuật là uổng phí? Hằng tâm sự: “Thực ra là có chứ, nhưng lúc đó chỉ nghĩ đỗ đại học là tốt rồi, đâu biết rằng, từ việc học đến việc đi làm lại là một quãng đường dài đến thế.”

Trường hợp của Hằng không phải là ví dụ duy nhất, thực tế, có rất nhiều bạn, học một đằng… nhưng học xong không xác định mình sẽ làm gì, hoặc xác định được thì cũng đã… muộn. 4 năm trên ghế nhà trường, chỉ nung nấu một quyết tâm tốt nghiệp xong đi làm… ngành khác. Đó là sự lãng phí chất xám cực kỳ lớn cho bản thân bạn, gia đình và xã hội.

Làm thế nào để lựa chọn ngành phù hợp

Câu hỏi lựa chọn ngành mình thích hay lựa chọn ngành thích mình chính là đưa ra đáp án cho việc: tìm ngành nào phù hợp nhất với bạn. Ngành bạn chọn, nếu phù hợp với năng lực thực sự bạn có, với điều kiện gia đình của bạn, thì dần dần, bạn sẽ thích và yêu nó, sẽ làm tốt nó như một lẽ tự nhiên. Khi lựa chọn ngành học, nghĩa là bạn sẽ lựa chọn con đường mình lập nghiệp sau này, vì thế, bạn cần thận trọng và lắng nghe ý kiến của nhiều chuyên gia. Có một vài nguyên tắc dành cho bạn như sau:

Nguyên tắc thứ nhất: Không chọn những nghề mà bản thân không đủ điều kiện tâm lý thể chất hay xã hội để đáp ứng yêu cầu của nghề. Chạy theo những nghề mà không đáp ứng được những đòi hỏi của nghề đề ra thì nhiều khi (không phải mọi trường hợp) sẽ thất vọng, sẽ rất tốn kém thời gian và sức lực cho việc theo đuổi.

Nguyên tắc thứ hai: Không chọn những nghề nằm ngoài kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương nói riêng (nếu người chọn nghề muốn ở lại địa phương để sinh sống) và của đất nước nói chung. Đây là yếu tố khách quan phải tính đến, nếu không, khi học nghề xong sẽ rất khó xin được việc làm. Trong trường hợp chọn được một nghề nào đó mà nó đang cần được thay thế bằng nghề khác thì không nên theo đuổi làm gì. Cần nhớ rằng sắp tới, khá nhiều nghề cũ sẽ mất đi, nhiều nghề mới sẽ xuất hiện. Đó là quy luật không thể tránh được.

Nguyên tắc thứ ba: không chọn những nghề mà bản thân không thích.

Và tất nhiên, một nguyên tắc bất di bất dịch không thể quan trọng hơn, đó là bạn phải chính là người quyết định việc mình sẽ làm gì, chọn ngành nào - đừng lệ thuộc vào ai mà hãy tin tưởng vào chính bản thân mình.

* Tên nhân vật trong bài viết đã được thay đổi.

Dương Ly